Free Web Site - Free Web Space and Site Hosting - Web Hosting - Internet Store and Ecommerce Solution Provider - High Speed Internet
Search the Web
Dinamik
 
 

NEWTON’UN HAREKET KANUNLARI

Fiziğin belki de günlük hayattaki kullanımına ilişkin en özel kanunlardır. Doğanın temel yasaları olarak bilinirler.
Bu yasaların temeli Kepler ve Galile tarafından atılmıştır. Galile ilk teleskopu yapan ve Jüpiter’in dört uydusunu keşfeden bilim adamıdır. Kepler ise, gezegenlerin Güneş etrafındaki hareketini Keğler Yasaları olarak bilinen üç yasayla açıklayan bilim adamıdır. Ancak iki bilim adamı da nedenlerin üzerinde durmamışlardır. Gökcisimlerinin Güneş etrafında, Ay’ın Dünya etrafında ve Dünya’daki bir cismin yere düşmesinin nedenini ilk soran ve açıklayan bilim adamı Isaac Newton’dur. Newton bu olayların ancak kütleçekimi etkisiyle gerçekleşeceğini düşünerek deneyler yapmış ve deneylerini matematiksel olarak yorumlamıştır. Bunun sonucunda aşağıdaki üç kanunu bulmuştur:
1. Eylemsizlik Yasası
2. Temel Yasa
3. Etki-Tepki Yasası

1. Eylemsizlik Yasası:
Kuvvet etki etmeyen veya etki eden kuvvetlerin bileşkesinin sıfır olduğu bir cisim hareket durumunu değiştirmeden sürdürür. Örneğin +x yönünde sabit hızla giden bir cisme +x ve -x yönlerinde 15 N’luk kuvvetler etki ederse cismin hızında bir değişiklik olmaz.
2. Temel Yasa:
m kütleli cisme F kuvveti etki ettiğinde cisim a ivmesiyle hızlanır. Bu yasa:
F=m.a
ile verilir. Burada F cisme etki eden kuvvetlerin bileşkesi, m cismin kütlesi, a ise cismin hızının değişim miktarı olan ivmeyi gösterir.
3. Etki-Tepki Yasası:
Bir cisim bulunduğu zemine ağırlığı dolayısıyla kuvvet etki ettirir. Zemin de buna bir tepki kuvveti gösterir. Bu iki kuvvet birbirine eşittir. Duvara vurulan bir çivi duvara etki, duvarda çiviye tepki kuvveti uygular.


Sürtünme Kuvveti ve Özellikleri:
Cisimleri durduran veya durdurmaya çalışan kuvvettir. Fs ile gösterilir. Özellikleri:
1. Duran cisme de, hareketli cisme de sürtünme kuvveti etkir.
2. Sürtünme kuvveti zeminin cinsine, yapısına bağlıdır.
3. Sürtünme kuvveti her zaman cismin; hareket yönüne zıttır.
4. Cismin sürtünen yüzeyinin yapısına bağlı değildir.
5. Sürtünme kuvveti cisimleri hareket ettiremez.

Sürtünme kuvveti

Fs=k.N

ile verilir. Burada k cisimle yüzey arasındaki sürtünme katsayısıdır.

ÖZETLE:



Örnek:
1. Yatay yolda hareket eden 1000 kg kütleli otomobile etki eden motor kuvveti 1000 N, otomobile etki eden sürtünme kuvveti 200 N ise aracın ivmesini bulunuz.
m= 1000 kg Verilenler ışığında;
F= 1000 N F=ma denklemine göre;
Fs= 200 N F-Fs=ma
1000-200=1000*a
a=0,8 m/s2 bulunur.

2.

3.